Huỳnh Văn Nghệ, Nhà Thơ

     
*

CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP HUỲNH VĂN NGHỆ

* Lê Thị Thanh Hải

Ông Huỳnh Văn Nghệ túng danh Hoàng Hồ, sinh ngày 02 tháng 01 năm 1914, tại làng mạc Tân Tịch, huyện Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa, nay là làng mạc Thường Tân, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.

Huỳnh Văn Nghệ vốn là một đứa trẻ thông minh, lớn lên trong vùng quê nghèo nhưng giàu truyền thống chống giặc ngoại xâm. Người cậu thứ mười từng tham gia phong trào Thiên Địa hội. Phụ vương là thầy dạy võ nghĩa khí can cường. Tuy trong thời Pháp thuộc bị quan thôn nghiêm cấm, nhưng phụ thân ông vẫn túng mật truyền dạy cho thanh niên trong làng cùng thường bảo vệ người cô thế, chống áp bức bất công. Mẹ ông là người phụ nữ diệu hiền, tảo tần buôn bán, biết nhiều chuyện về cuộc chiến đấu của nghĩa quân Tân Uyên chống giặc Tây khi bọn chúng mới xâm chiếm nước ta, đêm đêm bà thường kể lại cho anh chị em Huỳnh Văn Nghệ nghe. Hấp thu nền giáo dục tốt đẹp của gia đình với chứng kiến cảnh nghèo khổ của gia đình mình, của hầu hết bà nhỏ bản quán đã thường bị bọn quan xóm ức hiếp rất tủi nhục, bản thân tuổi thơ Nghệ cũng bị thầy giáo làng mạc hành hạ, chỉ bởi cái tội bên nghèo, phải mặc quần áo rách nát đi học. Từ đó, Huỳnh Văn Nghệ đã bao gồm chí hướng chống đối bất công, đã trốn học để không bị thầy giáo bắt quỳ gối, đánh đòn; đã dám đứng ra lập trận, đốc thúc trẻ chăn trâu làm “nghĩa quân” chọi đất sét ướt, đánh đổi “giặc Tây” (thầy giáo làng và số học sinh đi tìm kiếm bắt mấy trò trốn học).

Sau khi phụ vương ông bị tai nạn, qua đời, Huỳnh Văn Nghệ học rất giỏi, được học bổng tại trường Trung học Pétrus ký Sài Gòn; tại đây, từ năm 1932, với thiên hướng đi theo bé đường của những người dám hy sinh thân mình, “Giữa đường thấy chuyện bất bình cơ mà cam” (1) tìm biện pháp giúp đỡ, bênh vực người nghèo khó, chống giặc Pháp xâm lược cùng bọn quan buôn bản tay sai. Thuộc với sự ủy thác, ước ao mỏi của người anh ruột, Huỳnh Văn Nghệ đã tích cực tìm kiếm và đã may mắn gặp được người nữ Đảng viên Cộng sản, được nghe tuyên truyền về Đảng Cộng sản Đông Dương, được Đảng giác ngộ, thâm nhập vào những hoạt động bởi vì Đảng lãnh đạo.

Năm 1936 – 1939, Huỳnh Văn Nghệ tham gia phong trào Đông Dương Đại hội ở Sở xe pháo lửa dùng Gòn. Năm 1940 ông gia nhập khởi nghĩa phái mạnh kỳ, sau khi cuộc khởi nghĩa thất bại, giặc Pháp đàn áp những người Cộng sản, một số đồng chí rút về rừng Tân Uyên kiêng giặc Pháp khủng bố, Huỳnh Văn Nghệ lo việc tiếp tế đạn dược, thuốc men cho đồng chí này. Năm 1942, bị lộ, Huỳnh Văn Nghệ phải trốn sang thái lan ông tổ chức sản xuất tờ báo Hồn cố hương, kêu gọi tinh thần hướng về Tổ quốc, ủng hộ biện pháp mạng kiều bào.

Năm 1944, Huỳnh Văn Nghệ về nước, bắt được liên lạc với biện pháp mạng, được đồng chí Trần Văn Giàu, bí thư Xứ ủy nam giới kỳ cắt cử lập căn cứ quân sự cho giải pháp mạng tại Tân Uyên, Biên Hòa. Huỳnh Văn Nghệ đã lập được khu nghĩa quân Đất Cuốc tại Tân Uyên.

Ngay sau bí quyết mạng mon Tám năm 1945 thành công, Huỳnh Văn Nghệ thuộc đồng chí Nguyễn Văn Giỏi nhận lệnh của Ủy ban chống chiến hành chính Nam bộ, đã bắt sống được Dương Văn Giáo, một tên Việt gian thân Nhật, tự xưng là thủ tướng chính phủ lâm thời Cộng hòa Việt nam giới bù nhìn đầu tiên của giặc sau ngày phái mạnh bộ phòng chiến. Giáo bị xử tử, chính phủ của Giáo rã rã.

Tại Hội nghị Chợ Đệm, Ủy ban quần chúng. # nam giới bộ bổ nhiệm Huỳnh Văn Nghệ làm cho cố vấn cho Ủy ban chống chiến miền Đông. Mặc cho dù Ủy ban nầy đẫ tháo lui trước về Biên Hòa, Xuân Lộc thuộc với nhiều lực lượng như Đệ Nhị sư đoàn, Cộng hòa vệ binh, Bộ đội nam Long, nhưng khi giặc Pháp lấn chiếm ra các vùng ngoại vi thành phố sài gòn – Gia Định, ông đã ở lại thâm nhập chiến đấu chống giặc với bộ đội ở các mặt trận thành phố sài gòn – Chợ Lớn, ở mặt trận Thị Nghè, ở đường số 1 từ tp sài gòn về Biên Hòa, ở cầu Băng Ky, Bình Lợi, Thủ Đức…, chận từng bước tiến của giặc về miền Đông nam giới bộ. Sau đó, ông đã xin chỉ thị của đồng chí Dương Bạch Mai, Thanh tra bao gồm trị miền Đông, tổ chức đốt tòa bố, sở cò, bưu điện Biên Hòa, thu 23 khẩu súng trường đem về Tân Uyên xây dựng lực lượng.

Tại Tân Uyên, Huỳnh Văn Nghệ xây dựng Bộ đội đầu tiên của tỉnh, lấy thương hiệu là Giải phóng quân Biên Hòa, được đồng chí Thanh tra bao gồm trị miền Đông Dương Bạch Mai chỉ định làm cho chỉ huy trưởng. Căn cứ Tân Uyên được ông bố trí phòng ngự vững chắc, vận động nuôi ăn cho đơn vị tỉnh với bộ đội các tỉnh bạn về đây theo lệnh của khu trưởng Nguyễn Bình, bảo vệ quần thể bộ, tiếp liệu cho các công binh xưởng của khu. Ko bao lâu, Tân Uyên trở thành một trong những căn cứ vững mạnh nhất ở nam bộ.

Tháng 2/1946, Huỳnh Văn Nghệ thâm nhập trận Tân Uyên, trực tiếp chỉ huy mặt trận Tân Tịch – lạc An, vừa chỉ đạo việc tiếp tế lương thực, đạn dược đến toàn mặt trận gồm hơn 5.000 người, đánh suốt nhì ngày đêm. Kết quả đánh lui thủy lục không quân địch, làm chúng không chiếm được Tân Uyên mà lại phải bỏ lại nhiều xác chết cùng hai tàu bị ta đánh chìm. Sau đó, ông được quần thể trưởng Nguyễn Bình chỉ định làm đưa ra đội trưởng đưa ra đội 10.

Tháng 3/1946, Huỳnh Văn Nghệ chỉ huy một trận tiêu diệt một đại đội địch, bắn rơi một lắp thêm bay, giết được một tên quan liêu năm ko quân Barlier, đây là chiếc máy cất cánh đầu tiên của địch bị ta hạ ở nam bộ. Sau trận nầy địch mới chịu mở hội nghị bàn về việc thực hành Hiệp ước Sơ bộ 6/3 ở nam bộ, ông được cử đi dự Hội nghị và làm cho tròn nhiệm vụ.

Đầu năm 1948, Huỳnh Văn Nghệ chỉ huy trung đoàn chiến đấu, gia nhập trận chống càn chiến khu vực Đ, chống với hơn 5.000 quân địch gồm cả thủy lục không quân phối hợp nhảy cho dù lần đầu tiên vào căn cứ. Suốt một tuần lễ chiến đấu, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, bảo toàn lực lượng ta cùng đồng bào. Quân dân ta phấn khởi, không sợ bọn nhảy dù nữa.

Tháng 7/948, thực hiện lệnh của Ủy ban kháng chiến hành chánh Nam bộ, trong một hoàn cảnh hết sức nguy hiểm, Huỳnh Văn Nghệ một mình đích thân đến căn cứ Bình Xuyên, dùng lý lẽ và tình cảm, thuyết phục được Lê Văn Viễn (tức Bảy Viễn) về nam bộ dự hội nghị, góp Xứ ủy và Ủy ban phòng chiến hành chánh Nam bộ giải quyết được vấn đề Bình Xuyên là vấn đề gay go nhất dịp đó.

Sau mon 7/1948, Huỳnh Văn Nghệ nhận nhiệm vụ khu vực Trưởng quần thể 7, cùng chủ yếu ủy khu vực 7 Nguyễn Văn Trí xây dựng căn cứ mới của Khu, thành lập Bộ đội chỉ lực khu 7, lấy thương hiệu là Bộ đội 303. Năm 1949, khi phát hiện một du kích đánh được tháp canh của địch, nghiên cứu sáng sủa kiến biện pháp đánh tháp canh này của du kích, ông vạc triển chiến thuật, cùng Tham mưu trưởng khu 7 Nguyễn Văn Lung (Ba Lung) phân công đồng Lê quang Nghiêm tức họa sĩ Lê Du thuộc với hai đồng chí cán bộ tham mưu Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Soái với Hoàng Trọng Đức điều nghiên, vẽ sơ đồ hệ thống tháp canh De La Tour, phục vụ Bộ Tư lệnh tổ chức trận đánh đầu tiên ở Biên Hòa, hạ 30 tháp canh vào một đêm. Kết quả giết được nhiều địch, thu nhiều vũ khí. Sau đó ông đã phổ biến kỹ chiến thuật đánh tháp chờ cho khắp các tỉnh ở nam giới bộ, Liên khu 5 với Cao Miên, đập rã sáng kiến chiến lược tháp canh De La Tour của Tương De La Tour cùng giải quyết được sự bế tắt chiến thuật của quần thể 7 thời gian đó.

Năm 1950, sau khi sát nhập khu thành phố sài thành – Chợ Lớn vào khu 7, Huỳnh Văn Nghệ là Phó Tư lệnh, bộ Tư lệnh khu 7, đồng thời là Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy kiêm Tỉnh đội trưởng Thủ Biên. Ông đã thành lập chủ lực tỉnh, vạc động phong trào đánh địch, bằng hầm chông. Mon 7 năm 1951, ông chỉ huy chiến đấu tiêu diệt Sở Chỉ huy quần thể vực (Poste Commandement quartier) Trảng Bom, thu toàn bộ vũ khí, đánh lui những cuocj tiếp viện của địc từ Biên Hòa, Xuân Lộc, có tác dụng chủ tình hình suốt đêm tại một thị trấn trên đường số 1 gồm 7.000 dân. Đây là trận đầu tiên tiêu diệt trung đoàn bộ binh thuộc địa (Régiment Infanterie Coloniale) của quân chính quy địch ở phái nam bộ.


Bạn đang xem: Huỳnh văn nghệ, nhà thơ


Xem thêm: Cấu Tạo Và Các Bộ Phận Của Kính Hiển Vi Quang Học Là Gì? Cấu Tạo Của Kính Hiển Vi Quang Học


Xem thêm: Định Luật 1 2 3 Newton: Nội Dung, Công Thức Định Luật Newton 2


Trong thời gian Bộ Tư lệnh nam giới bộ và những binh công xưởng phái mạnh bộ đóng ở chiến khu vực Đ, địch tập trung lực lượng tấn công liên tục, Huỳnh Văn Nghệ đều chỉ huy lực lượng của tỉnh chiến đấu tất cả kết quả, bảo vệ bình yên Bộ Tư lệnh phái mạnh bộ và các binh công xưởng phái nam bộ. Gồm một trận dùng 20 xe thiết tiếp giáp tấn công vào chiến khu Đ, bị ta hạ 8 chiếc, địch phải tháo lui lập tức, từ đó không dám dùng chiến thuật này nữa.

Trong năm 1952 – năm Nhâm Thìn bão lụt lớn nhất ở nam giới bộ thời ấy, ông chỉ huy chống lụt ở Thủ Biên, bảo vệ được bộ đội và dân. Sau trận bão lụt, lợi dụng tình thế khó khăn của quân dân ta, địch gom lực lượng toàn nam bộ với 11 tiểu đoàn tấn công vào chiếc khu vực Đ. Lực lượng của tỉnh chỉ có một tiểu đoàn nhưng Huỳnh Văn Nghệ đã tài tình chỉ huy chiến đấu suốt 52 ngày, tiêu diệt gần 1 tiểu đoàn địch, chúng không thực hiện được âm mưu gom dân ra thành và tiêu diệt lực lượng ta.

Từ mon 5 năm 1953, Huỳnh Văn Nghệ được lệnh có tác dụng trưởng đoàn một đoàn cán bộ cao cấp từ chiến khu vực Đ ra Trung ương học. Sau đó ông ở lại miền Bắc công tác làm việc gần 12, làm cho Trưởng chống Thể dục Thể thao – Cục Phó Cục Quân huấn Bộ Tổng Tham mưu; Tổng Cục Phó Tổng cục Lâm nghiệp.

Từ năm 1965, Huỳnh Văn Nghệ được điều động trở về phái mạnh bộ, lần lượt giữ các chức vụ: Trưởng ban Căn cứ Trung ương cục miền Nam, Phó bí thư Đảng ủy Căn cứ Trung ương cục miền Nam, phó phòng ban Kinh tài Trung ương cục miền Nam, Trưởng ban Lâm nghiệp Trung ương cục miền Nam.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Huỳnh Văn Nghệ giữ chức Tổng Cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp miền Nam, Thứ trưởng Bộ Lâm nghiệp, ủy viên Đảng đoàn Bộ Lâm nghiệp.

Ngày mùng 5 tháng 3 năm 1977, Huỳnh Văn Nghệ lâm bệnh nặng, ông đã mất tại bệnh viện Thống Nhất, thành phố Hồ Chí Minh, thọ 63 tuổi.

Huỳnh Văn Nghệ đã “qua bến, lên đường” (2), nhưng mãi sau ông còn để lại đến người đời ngưỡng mộ, lòng kính yêu. Sinh thời ông còn tham gia hoạt động báo chí, văn hóa, văn nghệ, sáng tác thơ, văn động viên cuộc chiến đấu của nhân dân, kiều bào ở Thái Lan, chiến sĩ vào chiến khu. Ông cũng lưu lại một số tác phẩm văn, thơ, tuy không nhiều nhưng giúp chúng ta hiểu thêm về quê hương, gia đình, cuộc đời binh nghiệp, văn nghiệp của ông; hiểu thêm một phần cuộc chiến đấu gian khổ, trường kỳ, oanh liệt của quần chúng ở một góc vùng đất đỏ Đông phái mạnh Bộ, như “Quê hương rừng thẳm sông dài, Những ngày sóng gió, Anh chín Quỳ, Trận mãng xà, Sáu đỏ mũi, Tiếng hát trên sông Đồng Nai, chùa Ông Mõ, Mất đồn Mỹ Lộc (văn); Mộng làm cho thơ, Đám ma nghèo, Trăng lên, Trốn học, Tết quê người, Bốn mùa, Trả lời thơ Lan, Bến cũ, Bà chào bán cau, Thú tội, Mộ bia, Lời chim, Sông Đồng Nai, bên bờ sông xanh, Mất Tân Uyên, Xuân chiến khu, Mẹ Nam bé Bắc, Tiếng hát giữa rừng, Nhớ Bắc, Bà Mẹ Việt Nam, Rừng nhớ người đi, Em bé bỏng liên lạc, loại chết của anh Xiễng, Tình súng, Chiến khu vực Đ chống bão, Giữ túng bấn mật, Hình ảnh bác Hồ trong nam giới bộ, Trở về, Rừng đẹp, Một trận chống càn,…và những bài xích hồi ký kết đăng trên báo Quân đội nhân dân, Văn nghệ Quân đội, những bài viết mang lại Đài tiếng nói Việt Nam…

Cuộc đời và sự nghiệp Huỳnh Văn Nghệ trải nhiều năm qua hai cuộc phòng chiến trường kỳ của dân tộc, nhưng có lẽ quảng đời binh nghiệp trong thời kỳ 9 năm phòng chiến chống Pháp của ông gắn bó với chiến khu vực Đ là oách hùng, rạng rỡ nhất. Một Huỳnh Văn Nghệ bên thơ, chiến sĩ, với trái tim thiết tha yêu thương từng sinh mạng bé người, yêu thương thương thuộc tấc đất, bé đường từng xóm làng quê hương; Một Huỳnh Văn Nghệ với lòng căm thù giặc sâu sắc, đã đồng cam cộng khổ thuộc đồng bào, đồng chí chiến đấu như một nghĩa quân bên trên từng mặt trận ngăn chống giặc Pháp khi kẻ thù xâm lược tiến đánh ra ngoại vi sài Gòn, đã gom nhặt toàn quân bởi buổi đầu quân dân ta sức yếu thế cô, bị giặc Pháp tàn sát, để xây dựng lực lượng vũ trang, đã sáng suốt xây dựng căn cứ phòng chiến từ quê bên Tân Uyên, Biên Hòa, một vùng đất có nhiều ưu thế về điều kiện tự nhiên, nơi gồm vị trí chiến lược quan lại trọng, nhân dân bao gồm truyền thống phòng chiến, đến xây dựng căn cứ kháng chiến liên tỉnh Thủ Biên, căn cứ chống chiến khu vực 7, thâm nhập xây dựng căn cứ kháng chiến chiến quần thể Đ, tham gia thuộc lãnh đạo tỉnh Biên Hòa, Bộ Tư lệnh khu 7 xây dựng lực lượng vũ trang với bố thứ quân: chủ lực, địa phương và dân quân du kích, chỉ huy bộ đội chiến đấu chống giặc Pháp cực kì anh dũng trên khắp chiến trường miền Đông nam bộ. Từ thực tiễn sáng tạo đã đúc kết nhiều bài học đầu tiên mang lại quân đội về các chiến thuật tác chiến, lập nhiều các thành tích vẽ vang. Một Huỳnh Văn Nghệ dũng tướng, sống gồm tình, gồm nghĩa với gia đình anh em đồng chí, trước sự quả cảm, kiên cường chịu đau của chiến sĩ bản thân trong trả cảnh bí quyết mạng

Khó khăn thiếu thốn, khi phải cưa bỏ mẫu chân bị thương bằng cưa thợ mộc, đã:

“Trở lên bản thân ngựa đi từng bước

Cúi đầu nén nỗi đau thương

Nhưng lửa căm hờn

Bổng dựng cao đầu ngựa dậy

Vang trời ngựa hí

Chí phục thù cháy bỏng tay cương” (3)

Một Huỳnh Văn Nghệ mưu lược, văn võ tuy nhiên toàn, xông trộn trận mạc, tả xung, hữu đột, kẻ địch nghe danh bạt vía khiếp hồn nhưng đồng chí, đồng bào, đồng đội luôn luôn hướng về ông với lòng yêu thương, cảm phục và đồng chí, đồng đội vẫn thân thiết gọi anh là anh Tám Nghệ. Bởi lẽ, cuộc đời ông đã khắc họa trong lòng nhân dân nam bộ một hình ảnh tuyệt đẹp của viên dũng tướng thi nhân. Tới ni chưa rõ nhà Nước với Quân đội có phong hàm cấp Tướng cho ông hay là không (4) nhưng người dân nam bộ vẫn tôn vinh ông với một danh từ dễ thương “Thi Tướng Huỳnh văn Nghệ”. Và gồm lẽ nhắc tới “Thi Tướng huỳnh Văn Nghệ” chắc không có bất kì ai trong họ không nhớ tới hai câu thơ bất hủ trong bài xích thơ “Nhớ Bắc” ông cảm tác năm 1940, tại sảnh ga sài Gòn:

Từ độ gươm đi mở cõi

Trời phái mạnh thương nhớ đất Thăng Long”

Ngày nay, tên tuổi của ông còn được ghi vào sách “Trí thức sài gòn Gia Định” với được đưa vào “Từ điển danh nhân Việt Nam”, “Từ điển thành phố tp sài gòn – Hồ Chí Minh”. Nhiều nhà báo, công ty nghiên cứu khoa học, lịch sử văn hóa đã gồm những bài viết, những tác phẩm về ông, kể cả xây dựng hình tượng văn học nghệ thuật trên phim ảnh, hát bội… Và, với lòng trân trọng nhớ ơn người dũng tướng của mình, thương hiệu Huỳnh Văn Nghệ đã được quần chúng. # đặt đến một trường trung học ở Tân Uyên, trên vùng đất chiến khu Đ cũ, một số đường phố ở Bình Dương, Biên Hòa, cùng ở thành phố Hồ Chí Minh./.

Tài liệu sử dụng

(1) Nguyễn Đình Chiểu, Lục Vân Tiên. Thơ.

(2) Huỳnh Văn Nghệ, mặt dòng sông xanh. Thơ. Chiến khu vực Đ – 1946

(3) Huỳnh Văn Nghệ. Tiếng hát giữa rừng. Thơ Chiến khu Đ – 1946.

(4) Theo anh hùng Lê Mã Lương – Giám đốc Bảo tàng Quân đội thì tại Bảo tàng Quân đội có lưu trữ tài liệu phong hàm cấp Tướng mang đến ông Huỳnh Văn Nghệ.

1. Thạch Phương, Lê trung quốc (chủ biên). Từ điển thành phố tp sài thành – Hồ Chí Minh. Trang 161, 162, 430. Bên xuất bản Trẻ, 2001.

2. Theo lời kể cua đồng chí Lê Du – Hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, nguyên cán bộ Trường Quân thiết yếu Khu 7, nguyên Phó Giám đốc doanh nghiệp Mỹ Thuật Thành phố Hồ Chí Minh. Điện thoại: 8548453.

3. Tài liệu bởi vì bà Huỳnh Thị Thành, phụ nữ út đồng chí Huỳnh Văn Nghệ (địa chỉ gia đình: 143 nhị Bà Trưng, phường 6, quận 3, TP.HCM. Điện thoại 8221752): cung cấp:

– Bản bắt tắt quá trình hoạt động của ông Huỳnh Văn Nghệ vì gia đình kê khai.

– Giấy chứng nhận trường hợp bao gồm công của ông Huỳnh Văn Nghệ do các đồng chí lão thành cách mạng: Giáo sư Trần Văn giàu – nguyên túng bấn thư Xứ ủy phái mạnh Bộ; Thiếu Tướng Bùi phái nam Hà – nguyên Phó Tổng thanh tra Quân đội Bộ Quốc phòng; ông Nguyễn Văn Giỏi – nguyên Hội viên Công Hội Đỏ từ năm 1936, cán bộ của Xứ ủy nam Bộ, ông Nguyễn Văn Thi – nguyên túng thiếu Thư Đảng Ủy – quần thể ủy viên khu 7; ông Cao Văn Bổ – nguyên Ủy viên Ban chỉ huy Vệ quốc Đoàn tỉnh Biên Hòa – Tham mưu chủ nhiệm Bộ Tư lệnh quần thể 7; ông Đoàn Hữu Hòa – nguyên bỏ ra đội phó bỏ ra đội 10 – Trung Đoàn ủy viên 310; ông Phan Xuân Đợt – nguyên Bộ trưởng Bộ Lâm nghiệp.

– Sở Văn hóa tin tức – Thể thao Đồng Nai, “Thơ văn Huỳnh Văn Nghệ”, nhà xuất bản Đồng Nai 1998.

kimsa88
cf68