Phân Tích Bình Ngô Đại Cáo Lớp 10

     

b. Luận đề chủ yếu nghĩa:– tư tưởng nhân nghĩa: ý kiến mới mẻ, văn minh vượt thời đại của Nguyễn Trãi: Nhân nghĩa có nghĩa là gắn với câu hỏi yêu dân, thích hợp hòa bình, và gắn cùng với lòng yêu nước sâu sắc.– Sự tồn tại độc lập có hòa bình của nước Đại Việt ta trường đoản cú bao đời nay,…(Còn tiếp)

II. Bài bác văn mẫu Phân tích chiến thắng Bình Ngô đại cáo (Chuẩn) 

1. Phân tích sản phẩm Bình Ngô đại cáo, mẫu hàng đầu (Chuẩn):


Nguyễn Trãi (1380-1942), hiệu là Ức Trai, là một trong những nhà chính trị, quân sự tài cha và lỗi lạc, ông tham gia tích cực và lành mạnh và đóng góp nhiều nhiều công lao to to trong cuộc binh cách chống quân Minh của Lê Lợi với vai trò là 1 quân sư. Với số đông công trạng vĩ đại của chính bản thân mình trong sự nghiệp phát hành và bảo vệ Tổ quốc, Nguyễn Trãi đã trở thành bậc khai quốc công thần đời đầu ở trong phòng Hậu Lê. Tuy nhiên, vấn đề tham gia sâu rộng vào chính trị và có không ít đóng góp to lớn đã khiến cho ông đổi thay cái gai trong mắt của đa số thế lực đối lập, cuối cùng bản thân ông và gia đình phải chịu đựng án oan thảm khốc tru di tam tộc (thảm án Lệ chi viên), khiến cho người đời không khỏi nhức xót, nuối tiếc thương. Ngoài là một trong những nhà chủ yếu trị, quân sự chiến lược tài ba, nguyễn trãi còn theo thông tin được biết đến là 1 trong nhà văn bao gồm luận kiệt xuất, với con số tác phẩm mặc dù ít mà lại bài nào cũng để lại giờ đồng hồ vang mang đến muôn đời hoàn toàn có thể kể cho hai tác phẩm vượt trội là Quân trung từ mệnh tập và Bình ngô đại cáo. Ông là 1 trong người chịu ảnh hưởng sâu sắc của nền Nho giáo mặc dù vậy theo như lời của trần Đình Hựu thì “Về hệ thống, bốn tưởng nhân sinh của phố nguyễn trãi vẫn nằm trong Nho giáo nhưng là một trong Nho giáo khoáng đạt, rộng rãi, ko câu nệ và bởi vì vậy không chỉ là gần gụi mà còn là đa dạng chủng loại hơn, cao hơn lối sống thuộc dân tộc trước đó”. Hoàn toàn có thể thấy, tư tưởng của đường nguyễn trãi gồm có ba điểm chính đầu tiên là bốn tưởng nhân nghĩa, thiết bị hai là bốn tưởng phụng mệnh trời và cuối cùng là tư tưởng nhân dân, tân tiến hẳn so với những danh nhân, nghĩa sĩ thuộc thời. Và khối hệ thống tư tưởng này ta hoàn toàn có thể nhận thấy rõ vào tác phẩm khét tiếng nhất của ông là Bình ngô đại cáo, tác phẩm được xem như là bản tuyên ngôn chủ quyền thứ 2 của dân tộc bản địa sau nam quốc đánh hà.

Bạn đang xem: Phân tích bình ngô đại cáo lớp 10

Bình ngô đại cáo được chế tác vào thời điểm cuối năm 1427, thời khắc nghĩa quân Lam đánh giành được thắng lợi huy hoàng, hủy diệt 15 vạn viện binh của giặc Minh xâm lược vì chưng Liễu Thăng với Mộc Thạnh dẫn đầu. Vương vãi Thông nên viết thư xin hàng cùng rút quân về nước, phố nguyễn trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo để công bố cho quần chúng về việc đã dẹp im giặc Minh xâm lược, mặt khác nó cũng đóng vai trò như thể một phiên bản tuyên ngôn độc lập, khai hiện ra một triều đại mới, triều đại thịnh thế ở trong phòng Hậu Lê, lộ diện kỷ nguyên new độc lập, tự do thoải mái cho dân tộc. Bình Ngô đại cáo được gọi vào đầu năm 1428. Về ý nghĩa sâu sắc nhan đề “Bình Ngô đại cáo”, làm việc đây có thể lý giải rằng vua Minh là bạn đất Ngô, nên những khi nói “Bình Ngô” ta sẽ hiểu rằng là bình định quân Minh xâm lược. Hoặc một biện pháp hiểu khác, thì trước đây vào thời tam quốc, nước Ngô là nước đã cai trị việt nam một cách tàn bạo và vô nhân đạo, cái thương hiệu “giặc Ngô” hay nước tuyệt “nước Ngô” đang trở thành một một số loại từ khóa ám hình ảnh với nhân dân ta bao đời, thế nên khi kể tới giặc Ngô có nghĩa là nói mang đến thứ giặc xâm lược tàn khốc và độc ác. “Đại cáo” tức là phiên bản cáo lớn, sinh hoạt đây nguyễn trãi muốn xác định đại đạo của dân tộc bản địa “Đem đại nghĩa để chiến thắng hung tàn/Lấy chí nhân để vậy cường bạo” vốn là gai chỉ đỏ xuyên thấu trong tác phẩm. Sản phẩm công nghệ hai nữa “đại cáo” này còn gắn sát với thể loại văn phiên bản đương đại trong phòng Minh, có chân thành và ý nghĩa pháp luật, tác giả muốn khẳng định rằng trên đây cũng là 1 trong văn kiện luật pháp của Đại Việt, có giá trị, chân thành và ý nghĩa tương đương cùng với văn kiện pháp luật ở trong phòng Minh, xác định nền chủ quyền của dân tộc.

*

Phân tích cửa nhà Bình Ngô đại cáo để thấy bốn tưởng nhân nghĩa, lấy dân làm gốc của Nguyễn Trãi

Mở đầu bài xích cáo nguyễn trãi đã nêu ra những luận đề chính đạo với mục tiêu làm cơ sở, địa thế căn cứ xác đáng để triển khai cục bộ nội dung bài cáo.

Xem thêm: Giải Hóa 11 Bài 1 Sự Điện Li Lý Thuyết Về Sự Điện Li, Lý Thuyết Hóa 11: Bài 1

“Việc nhân nghĩa cốt ở yên ổn dân,Quân điếu phạt trước lo trừ bạo;Như nước Đại Việt ta trường đoản cú trước,Vốn xưng nền văn hiến vẫn lâu,Núi sông giáo khu đã chia,Phong tục nam bắc cũng khác;Từ Triệu, Đinh, Lý, trằn bao đời xây nền độc lậpCùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi mặt hùng cứ một phương;Tuy mạnh dạn yếu có những lúc khác nhau,Song khả năng thời nào cũng có

Cho nên:Lưu Cung tham công buộc phải thất bại;Triệu Tiết đam mê lớn cần tiêu vong;Cửa Hàm Tử bắt sống Toa ĐôSông Bạch Đằng thịt tươi Ô Mã

Việc xưa coi xét, hội chứng cứ còn ghi”

Đầu tiên đường nguyễn trãi nêu ra tư tưởng nhân nghĩa biểu hiện ở câu hỏi yêu thương nhỏ người, được thể hiện thông qua các hành động cụ thể bao hàm “Việc nhân ngãi cốt ở yên dân”, nghĩa là người đứng đầu một nước nhà phải có trách nhiệm bảo đảm cuộc sống bình yên, hòa thuận cho nhân dân. Kéo theo việc bảo đảm cuộc sống bình an đó thì “Quân điếu vạc trước lo trừ bạo”, vốn là một tích xuất phát từ điển nỗ lực trong ghê thư, ngụ ý muốn “yên dân” thì nên tiêu trừ tham hung ác ngược, những thế lực đã phá đổ vỡ sự bình yên của nhân dân. Từ kia thấy được ý kiến mới mẻ, văn minh vượt thời đại của Nguyễn Trãi: Nhân nghĩa tức là gắn với việc yêu dân, ăn nhập hòa bình, và gắn cùng với lòng yêu nước sâu sắc. Luận đề lắp thêm hai mà phố nguyễn trãi đề cập đó là sự việc tồn tại tự do có chủ quyền của nước Đại Việt ta từ bỏ bao đời nay, được tác giả xác định như một đạo lý khách quan trải qua năm nguyên tố cơ phiên bản để minh chứng cho luận đề trên của mình. Bao hàm nền văn hiến độc lập đã tồn tại từ nhiều năm “vốn xưng nền văn hiến vẫn lâu”, bao gồm cương vực lãnh thổ riêng “núi sông bờ cõi đã chia”, rồi về văn hóa họ cũng bao gồm phong tục tập tiệm riêng lúc “phong tục bắc nam cũng khác”. Xét về tinh tướng lịch sử, giả dụ như phương Bắc có Hán, Đường, Tống, Nguyên thì nước Đại Việt ta cũng chẳng hèn cạnh khi có Triệu, Đinh, Lý, Trần số đông triều đại đã bao lần gây nền độc lập. Truyền thống lịch sử vẻ vang riêng này còn được rõ ràng hóa trong số những câu thơ “Tuy mạnh yếu có những lúc khác nhau/Song kỹ năng thời nào thì cũng có”, xác minh đời nào, triều đại nào họ cũng bao gồm những anh hùng vang danh sử sách, lập nên những chiến công to đùng để bảo đảm nền hòa bình dân tộc của chúng ta, khiến kẻ thù biết bao phen thất bại, khốn đốn. Vậy phải mới có những chuyện như “Lưu Cung tham công yêu cầu thất bại; Triệu Tiết say mê lớn buộc phải tiêu vong; cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô; Sông Bạch Đằng giết thịt tươi Ô Mã”, này đã là những bệnh cứ, hồ hết sự thực phân minh không thể chối cãi, in hằn trong từng trang sử sách của nước Đại Việt ta bao đời nay. Và sau cùng kết lại phần lớn yếu tố trên là lời khẳng định tự do độc lập riêng biệt của dân tộc bản địa trong ý thơ “mỗi bên xưng đế một phương” mô tả phong thái từ tin, mạnh mẽ mẽ, ý thức từ cường dân tộc của nguyễn trãi trong việc khẳng định nền độc lập, cương vực của khu đất nước. Rằng vua nước phái mạnh chỉ xưng “đế”, chứ không cần xưng “vương” theo cái kiểu mạt sát, khinh thường xuyên của nước phương Bắc, xem họ là nước chư hầu, phụ thuộc vào “thiên triều” của chúng. Nhưng ta rất có thể thấy rõ ở bài xích cáo này đường nguyễn trãi đã hoàn toàn phủ dấn cái cách nhìn ngạo mạn ấy, xác minh sự tách bóc biệt giữa hai tổ quốc dân tộc trên tất cả các lĩnh vực bao gồm địa lý, định kỳ sử, văn hóa, phong tục tập quán, độc lập lãnh thổ khiến cho một khối hệ thống lý luận, căn cứ bền vững và kiên cố để thực thi tiếp các luận đề phía sau. Có thể nói rằng rằng nguyễn trãi đã rất sắc sảo khi sản xuất một quan niệm về tổ quốc dân tộc dựa trên 5 yếu tố trên, đó là một cách tiến hết sức lớn, triển khai xong định nghĩa về quốc gia so với phiên bản tuyên ngôn tự do lần trước tiên chỉ bao gồm 2 yếu đuối tố phạm vi hoạt động và độc lập riêng, thể hiện tài năng lý luận cùng tầm tứ duy của một anh tài kiệt xuất khẩu trước thời đại. Cấp dưỡng đó quanh đó nội dung chủ yếu của luận đề, sự thuyết phục của cách nhìn trên còn nằm ở cái phương pháp mà người sáng tác Nguyễn Trãi sử dụng các từ ngữ như: từ trước, vẫn lâu, đang chia, cũng khác. Mà toàn bộ những từ ngữ này lại thuộc cùng một trường khẳng định sự hiển nhiên, vốn có, nhiều năm của đạo lý mà người sáng tác đã nêu ra. 

Sau khi nêu ra nhì luận đề chủ yếu nghĩa, đường nguyễn trãi đã triển khai nêu ra các tội ác của giặc Minh làm nên ra so với nhân dân ta. Tác giả đã đứng trên nhị lập ngôi trường là lập trường của dân tộc và lập trường nhân nghĩa nhân bạn dạng để cáo giác tội ác của kẻ thù. Trước nhất là bên trên lập trường dân tộc, ông sẽ tố cáo, dấn diện rõ ràng thủ đoạn cướp nước của giặc Minh thông qua mấy câu thơ sau:

“Vừa rồi:Nhân họ Hồ chính sự phiền hàĐể trong nước lòng dân ân oán hậnQuân cuồng Minh vượt cơ tạo hoạBọn phi nghĩa còn chào bán nước ước vinh”

Dùng những từ ngữ “nhân”, “thừa cơ” nhằm vạch nai lưng luận điệu bịp bợm ở trong phòng Minh kéo quân sang việt nam với danh nghĩa “phù Trần khử Hồ”, nhưng thực tế là thừa lúc xâm lược Đại Việt. Vịn vào vấn đề Hồ Quý Ly lên ngôi ko danh bao gồm ngôn thuận, không được lòng dân để lấy được sự cỗ vũ của nhân dân Đại Việt nhằm mục đích thực hiện mưu hèn kế dơ mà bọn chúng đã ấp ủ xưa nay nay. 

Đứng bên trên lập ngôi trường nhân bản, nhân nghĩa, đứng về phía quyền sống của nhân dân để tố cáo chủ trương cai trị phản nhân đạo của kẻ thù. Thứ nhất là giặc Minh vẫn hủy hoại cuộc sống thường ngày của nhân dân bằng hành động diệt chủng vô cùng tàn bạo, hung ác “Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn/Vùi nhỏ đỏ xuống dưới hầm tai vạ” . Tội ác sản phẩm hai là hủy hoại môi trường sinh sống của nhân dân Đại Việt “Nặng thuế khóa không bẩn không đầm núi/Tàn sợ cả giống côn trùng nhỏ cây cỏ”, các loại sưu cao thuế nặng đang đẩy quần chúng vào bước đường bắt buộc vơ vét cạn kiệt tài nguyên khu đất nước, gây ra sự hủy diệt nặng nề đối với các kiểu như loài từ bỏ nhiên, triệt con đường sống của vạn vật. Tội ác thứ cha của chúng là việc sử dụng người dân như là một trong công cụ biết nói nhằm vơ vét sản vật, là biện pháp để phục dịch mang đến lòng tham vô đáy của mình“Người bị ép xuống hải dương dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá béo thuồng luồng/ Kẻ bị đưa vào núi đãi cát tìm vàng, mà lại khốn nỗi rừng sâu nước độc/ ni xây nhà, mai đắp đất, thuộc hạ nào phục dịch mang đến vừa?” vô cùng tàn ác và tàn bạo. Sự cai trị hung tàn của giặc Minh xâm lược đã khiến cho người dân vô tội rơi vào cảnh bước đường cùng cực, bị triệt tiêu mặt đường sống, đẩy quần chúng ta vào chỗ nguy nan khi phải đương đầu với “rừng thiêng nước độc”, cùng với “cá khủng thuồng thuồng”. Chưa tính là cuộc sống vốn yên ấm lâu nay nay cũng tan vỡ nát khi “tan tác cả nghề canh cửi”, mái ấm gia đình hạnh phúc bỗng chốc không đủ người ck người phụ thân “Nheo nhóc núm kẻ góa bụa khốn cùng”. Sự gian ác ấy mang đến “trúc phái mạnh Sơn ko ghi không còn tội”, sự nhát hạ dơ dáy này gồm dùng nước Đông Hải cũng muôn đời tanh tưởi. Nguyễn trãi viết “Lẽ làm sao trời khu đất dung tha? Ai bảo thần dân chịu được?” chính là sự khó tính trước cơ chế cai trị tàn tệ của kẻ thù, đồng thời cũng chính là tấm lòng nhức xót vạn phần cho phần nhiều nỗi thống khổ mà lại nhân dân ta buộc phải chịu đựng suốt mấy mươi năm qua. Về nghệ thuật và thẩm mỹ viết cáo trạng trong đoạn này, ta rất có thể nhận thấy rõ biện pháp sử dụng nghệ thuật tương phản trái chiều giữa quần chúng. # ta và giặc thù, nhằm nhấn mạnh, tương khắc sâu sự đớn đau của nhân dân với tội ác hung ác của kẻ thù. Dường như Nguyễn Trãi còn sử dụng những hình ảnh rất giàu quý hiếm biểu cảm, gợi tả như “trúc phái nam Sơn”, “nước Đông Hải”, dùng loại vô cùng, tột bậc để biểu đạt cái vô tận trong số những tội ác của kẻ thù. Giọng văn có những lúc thì thống thiết, đau đớn, xót xa khi nói tới thảm cảnh của nhân dân, cơ mà cũng có lúc đanh thép, hùng hồn nhằm kết tội quân thù “Thằng há miệng, đứa nhe răng, huyết mỡ bấy no nê chưa chán/ Lẽ làm sao trời khu đất dung tha? Ai bảo thần dân chịu đựng được?” là lời kết tội kẻ thù, là lời nhằm ngỏ, lời nhằm dồn lòng căm phẫn vào đối tượng người dùng đã gây ra biết bao đớn đau mang lại dân tộc, giống như nòi.

Xem thêm: Review Công Nghệ Đa Phương Tiện, Có Nên Theo Đuổi Ngành Này Không

Tiếp tục soi chân lý vào thực tiễn, đường nguyễn trãi đã nói về tính chất chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, nói lại quy trình chinh phạt đau buồn và tinh thần tất chiến hạ của cuộc khởi nghĩa. Trong tiến độ đầu, “vạn sự khởi đầu nan” cuộc khởi nghĩa của tướng soái Lê Lợi gặp gỡ rất các khó khăn, trước tiên Nguyễn Trãi vẫn tái hiện tại lại sự đối sánh giữa ta và địch. Về phía địch, lúc cờ khởi nghĩa của ta vừa dấy lên, thì cũng đó là lúc “quân thù vẫn mạnh”, giặc Minh được đà giở thói “hung trang bị ngang dọc” thả phanh tác oách tác quái, phô trương thanh thế bầy áp nhân dân. Ngược lại về phía ta thì lại chạm chán vô vàn khó khăn trắc trở “tuấn kiệt như sao buổi sớm, tác dụng như lá màu thu”, vốn sẽ thiếu người, thiếu lực lượng và thiếu độc nhất là những người dân tài chịu đứng ra góp nước phò tá Lê Lợi, trong việc bôn tẩu, đàm đạo kế sách phòng quân thù. “Trông tín đồ người càng vắng bóng, mịt mờ như chốn bể khơi” người thiếu, lực mỏng dính và tuyến phố khởi nghĩa cũng còn thừa mơ hồ, vày so với địch thực sự thế lực của ta không thể chống đỡ được quá lâu. Một nỗi lo khác nữa ấy là ko kể thiếu lực lượng lao động ta không đủ cả đồ lực “Vận nước khó khăn khăn/Linh sơn lương không còn mấy tuần/Khôi huyện quân không một đội”, không được đầy đủ lương thực, vũ khí, không tồn tại nguồn tiếp tế khiến nghĩa quân những lần lao đao, khốn cạnh tranh trong việc bảo trì tinh thần quân lính. Có thể thấy rõ rằng, đối sánh tương quan lực lượng thân ta cùng địch là trọn vẹn chênh lệch với loại thế yếu ở trong về nghĩa binh Lam Sơn. Cùng để vượt qua tất cả những trở ngại trên, lật ngược ván cờ làm cho nên thành công lừng lẫy trước quân địch phải nói đến yếu tố tiên quyết đó là sự việc lãnh đạo xuất nhan sắc của vị lãnh tụ mở đầu nghĩa quân – Lê Lợi. Ở Lê Lợi hội tụ không hề thiếu những nhân tố của một công ty lãnh tụ vĩ đại: có lòng phẫn nộ giặc sâu sắc, quyết trung tâm cao độ trong việc tiến hành lý tưởng cao đẹp phục sinh giang sơn, nền hòa bình của dân tộc “Đau lòng nhức óc, chốc đà mười mấy năm trời…Chỉ băn khoăn một nỗi vật dụng hồi”. Ông cũng là fan rất biết coi trọng công dụng “Cỗ xe mong hiền thường chăm chắm còn dành phía tả”, biết quan tâm vai trò của nhân dân, biết tập hợp sức mạnh của dân chúng vốn là nhân tố tiên quyết để quyết định thắng lợi của khởi nghĩa. Tiếp tế đó sinh sống Lê Lợi còn có tác dụng thu phục lòng người khiến cho khối đại liên minh vững dạn dĩ trong toàn quân, quân sĩ xấp xỉ một lòng kháng giặc “Nhân dân bốn cõi một nhà, dựng bắt buộc trúc ngọn cờ phấp phới/Tướng sĩ một lòng phụ tử, hoà nước sông chén rượu ngọt ngào”. Sau cùng một yếu hèn tố luôn luôn phải có ở người lãnh đạo ấy là sự việc tài trí mưu lược, giỏi bày binh tía trận của Lê Lợi “Thế trận xuất kỳ, lấy yếu kháng mạnh/Dùng quân mai phục, mang ít địch nhiều”. 

Sau giai đoạn đầu đầy khó khăn của cuộc khởi nghĩa tuy vậy với vai trò của bạn lãnh tụ kiệt xuất Lê Lợi thì nghĩa quân bước đầu bước vào tiến trình phản công khỏe khoắn mẽ nhằm giành win lợi. Ở khoảng thứ nhất, quân ta sẽ tiến đánh các vị trí đóng quân khác biệt của địch khiến cho chúng sức cùng lực kiệt, phải cầu cứu vớt quân tiếp viện, trái ngược với quá trình đầu thì ở chỗ này nghĩa quân đã tiếp tục giành được những chiến thắng vang dội, còn quân thù thì buộc phải nhận mặt hàng loạt những chiến bại, cực kì nhục nhã. Về phía ta thì “Trận người thương Đằng sấm vang chớp giật/Miền Trà lạm trúc chẻ tro bay/Sĩ khí vẫn hăng/Quân thanh càng mạnh”, còn bè đảng địch e lệ chỉ được nước “Trần Trí, sơn Thọ nghe hơi nhưng mất vía/Lý An, Phương Chính, nín thở cầu thoát thân”. Quân ta liên tiếp giành lại số đông thành trì, vùng đất đã lâm vào tay giặc như Tây Kinh, Đông Đô, tốt Động, Ninh Kiều, khiến cho quân giặc nghe hơi mà lại mất vía, trái lại về phía địch thì toàn thừa nhận lại hồ hết trận thảm bại, “máu chảy thành sông”, “thây hóa học đầy nội”, tướng soái kẻ bêu đầu, đứa tử trận, vương Thông, Mã Anh mặc dù cố giải cứu nhưng kết quả cũng đành “Bó tay để hóng bại vong, giặc vẫn trí thuộc lực kiệt”. ở đầu cuối cái nhưng kẻ mưu đồ cướp nước nhận lại tà tà nỗi nhục đến muôn nghìn sau “Tham công danh sự nghiệp một lúc, để cười cợt cho toàn bộ thế gian”. Tổng kết lại, kẻ thù hiện lên với bộ dáng rất là thảm bại, nhục nhã, còn quân dân ta là sự việc vẻ vang rong thành công sáng ngời tư tưởng nhân nghĩa “Tham công danh một lúc, để cười cợt cho toàn bộ thế gian”, “Chẳng tiến công mà tín đồ chịu khuất, ta trên đây mưu phạt trung ương công”, làm cho nên thành công vô thuộc đáng trân trọng. 

Sang đoạn đường thứ hai, sau khi quân thù rơi vào lose thảm hại, nhưng chúng vẫn ngoan cố kỉnh không chịu đựng rút về nước, trái lại còn đưa thêm quân tiếp viện do hai tướng Mộc Thạnh và Liễu Thăng chỉ huy chia có tác dụng hai đạo quân tiến vào việt nam hòng phá hủy nghĩa quân, rước lại cầm chủ động. Bây giờ đây nghĩa binh ta tiếp tục quá trình kháng chiến, tiếp diễn sĩ khí của chặng đường trước tiên để ngăn đánh kẻ thù ở vùng biên giới, phá tan âm mưu hiểm độc của chúng. Nhưng ở đầu cuối trước việc khỏe mạnh “chặt mũi tiên phong”, “tuyệt nguồn lương thực”, “Thuận đà ta gửi lưỡi dao tung phá…Lại thêm quân tứ mặt vây thành/Hẹn đến thời điểm giữa tháng mười diệt giặc/Sĩ tốt kén nhân vật hổ/Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh”của ta. Thì dòng mà quân địch nhận lại cũng chỉ gồm thảm bại hơn chứ không có thảm bại nhất, “trận chi Lăng, Liễu Thăng thất thế”, “trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu”, Lương Minh tử vong, Bá Khánh thuộc kế yêu cầu tự vẫn. Sĩ khí quân giặc vốn đã chán nản nay lại thêm điên cuồng xả thân tàn tiếp giáp lẫn nhau, ta chưa đánh tuy thế giặc đang tự loạn, quân Mộc Thạnh mất vía giẫm đạp lên nhau để nhưng thoát thân, thảm hại vô cùng. Nhưng với tư tưởng nhân nghĩa xuyên suốt, ta không hầu hết không đuổi thuộc diệt tận nhưng mà “Thần vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở con đường hiếu sinh”, “Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho cho năm trăm mẫu thuyền/ vương vãi Thông, Mã Anh, phát cho vài ngàn cỗ ngựa” để chúng rút lui về nước vào sự tâm phục khẩu phục, vừa nhằm quân dân nghỉ ngơi ngơi đem sức khôi phục giang sơn sau chiến tranh. Nghệ thuật chính trong toàn đoạn cáo nói tới hai đoạn đường chống giặc Minh của quân ta là bút pháp đậm chất nhân vật ca được biểu đạt bằng những hình ảnh rộng lớn, biểu lộ sự kỳ vĩ của thiên nhiên, dùng ngôn ngữ đặc sắc, với những động từ liên tục để miêu tả sự đưa rung liên tục của trận chiến, dùng gần như tính từ ở tầm mức độ tối đa để tạo sự tương phản sâu sắc giữa ta cùng địch. Cấp dưỡng đó là nghệ thuật và thẩm mỹ dùng câu văn linh hoạt, thắng lợi của ta thì sử dụng câu văn ngắn biểu hiện sự dồn dập, quyết đoán mạnh khỏe mẽ, oai vệ hùng, còn thua của địch thì được biểu đạt bằng đều câu văn nhiều năm thể hiện đặc điểm khôn cùng, không sao kể hết được. 

Cuối cùng nguyễn trãi chuyển lịch sự tuyên cha chiến quả, xác minh sự nghiệp chính đạo của nghĩa binh Lam Sơn. “Xã tắc từ đây vững bền/Giang sơn từ trên đây đổi mới”, tuyên ba chiến thắng, mở ra một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập cho dân tộc, kiến tạo nhà nước Đại Việt tự chủ và an khang dưới triều vua mới. Sau là đúc kết những bài xích học lịch sử hào hùng sâu sắc, từ quy cơ chế của trời đất với tự nhiên, “Càn khôn bĩ rồi lại thái/Nhật nguyệt ăn năn rồi lại minh” mô tả sự tin yêu vào vận mệnh new của dân tộc, sau khi đã trải qua cơn bĩ rất của định kỳ sử. Trang bị hai là chiến thắng của bọn họ được tạo nên nhờ sự kết hợp của sức mạnh thời đại “Một cỗ nhung y chiến thắng/Nên công oanh liệt ngàn năm”, cùng yếu tố trang bị hai chính là sức mạnh mẽ của truyền thống cuội nguồn “Âu cũng dựa vào trời đất tổ tông linh thiêng đã thầm lặng phù trợ”.

Bình Ngô đại cáo đã cáo giác tội ác của kẻ thù xâm lược, ca ngợi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, tác phẩm được xem là bản tuyên ngôn độc lập, tuyên tía về nên hòa bình của dân tộc bản địa là áng thiên cổ hùng văn còn mãi cực hiếm nghìn đời sau của quốc gia ta. Về nghệ thuật, đó là sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố thiết yếu luận, biểu lộ ở kết cấu lý luận chặt chẽ, lập luận nhan sắc bén, lời văn đanh thép, hùng hồn, và hóa học văn chương thẩm mỹ thể hiện ở lời văn cực kỳ giàu cảm xúc, câu văn nhiều hình tượng.