Người buồn cảnh có vui đâu

     

Với việc áp dụng thành công thủ thuật nghệ thuật tả cảnh ngụ tình vào việc mô tả tâm trạng “Thúy Kiều sinh sống lầu ngưng Bích” Nguyễn Du đã bộc lộ một trung ương hồn nhạy cảm, nhiều đoan và một trung tâm hồn nhân ái đến tuyệt vời.

Bạn đang xem: Người buồn cảnh có vui đâu


trong số những yếu tố tạo ra sự thành công cho siêu phẩm “Truyện Kiều” của Nguyễn Du là văn pháp tả cảnh ngụ tình sệt sắc. Đại thi hào đã tất cả hai câu thơ thật giỏi để bao quát về cây bút pháp thẩm mỹ tài tình này:

"Cảnh làm sao cảnh chẳng đeo sầu

 Người bi tráng cảnh có vui đâu bao giờ”...

(Truyện Kiều - Nguyễn Du)

Đạt đến thành công hoàn hảo và tuyệt vời nhất của hào kiệt Nguyễn Du trong bút pháp này là tám câu thơ cuối trong khúc trích Kiều sống lầu ngưng Bích (trích Truyện Kiều, SGK Văn học 9, tập 1):

“Buồn trông cửa bể chiều hôm

Thuyền ai thập thò cánh buồm xa xa?

bi ai trông ngọn nước new sa

Hoa trôi man mác biết là về đâu?

buồn trông nội cỏ rầu rầu

chân mây mặt khu đất một màu xanh da trời xanh

bi đát trông gió cuốn phương diện duềnh

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi“.

bản thân tên thường gọi của bút pháp đã hàm đựng phương thức diễn tả “tả cảnh” tuy thế “ngụ tình”. Nghĩa hiển ngôn của câu chữ là tả thiên nhiên, cảnh vật dụng nhưng thông qua đó nhà thơ ý muốn gửi gắm chiếc tình, cái ý cùa nhân trang bị trữ tình. Như trong hai câu thơ bên dưới đây:

“Cảnh như thế nào cảnh chẳng đeo sầu

Người ai oán cảnh có vui đâu bao giờ”

đơn vị thơ đã xác định mối quan hệ giới tính mật thiết thân cảnh cùng tình: cảnh theo tình, tình bi đát cảnh cũng bi tráng theo. Cùng như thế, tranh ảnh phong cảnh đã trở thành bức tranh tâm cảnh.

vào tám câu thơ cuối của đoạn trích Kiều sống lầu dừng Bích, Nguyễn Du đã áp dụng thành công bút pháp tả cảnh ngụ tình ấy.

Cảnh được diễn tả theo đẳng cấp tứ bình trong con mắt trông tứ bể với từ xa cho tới gần. Cảnh thứ nhất mà Kiều trông là cảnh cửa ngõ bể thời gian chiều hôm:

“Buồn trông cửa biển lớn chiều hôm

Thuyền ai lấp ló cánh buồm xa xa”…

không gian mênh mông rợn ngợp và thời hạn khi chiều tà muôn thuở luôn gợi nỗi bi thiết trống vắng ngắt bơ vơ. Giữa quang cảnh ấy cánh buồm “thấp thoáng” vô định tồn tại như một ảo ảnh. Hình ảnh cánh buồm dễ khiến cho ta liên tưởng tới những chuyến đò xuôi ngược về bờ bến của quê hương xứ sở. Cảnh đang gợi trong tim người tha hương nỗi nhớ ảm đạm về phụ thân mẹ, quê nhà cách xa, nỗi cô đơn và khát vọng sum họp.

Xem thêm: Giải Toán 8 Tập 2 Trang 75 Sgk Toán 8 Tập 2, Bài 29,30,31 Trang 74,75 Toán Lớp 8 Tập 2

xung quanh nước bạt ngàn của chốn biển khơi cả lênh đênh, cánh hoa trôi man mác bên trên ngọn nước mới sa gợi trong tâm địa Kiều nỗi bi lụy về thân phận trôi nổi, chần chờ rồi sẽ ảnh hưởng trôi dạt, bị vùi dập ra sao:

“Buồn trông ngọn nước mới sa

Hoa trôi man mác biết là về đâu “…

Cảnh làm cho Kiều xót xa cho duyên phận, số kiếp của mình. Sau một cửa biển, một cánh hoa giữa dòng nước là cảnh của một nội cỏ:

"Buồn trông nội cỏ rầu rầu

Chân mây mặt đất một màu xanh lá cây xanh"...

Cả một nội cỏ trải ra bạt ngàn nhưng không giống với cỏ trong ngày thanh minh: "cỏ non xanh rợn chân trời" là nhan sắc cỏ "rầu rầu" - một màu vàng úa gợi đến sự héo tàn, buồn bã. Blue color nhàn nhạt trải nhiều năm từ mặt đất tới chân mây chưa hẳn là màu xanh da trời của sự sống của hy vọng mà chỉ gợi nỗi ngán ngẩm vô vọng vì cuộc sống vô vị, tẻ nhạt, đơn lẻ này không biết bao giờ mới kết thúc. Cảnh mờ mịt cũng như tương lai mờ mịt, thân phận nội cỏ hoa hèn của Thuý Kiều. Và cuối cùng là cảnh bé sóng nổi lên ầm ầm sau cơn gió:


“Buồn trông gió cuốn khía cạnh duềnh

Ầm ầm giờ đồng hồ sóng kêu xung quanh ghế ngồi”

tiếng sóng kêu như báo trước sóng gió dữ dội của cuộc sống hay cũng chính là tiếng kêu âu sầu của Kiều đồng vọng với thiên nhiên. Kiều không những buồn hơn nữa lo sợ, tởm hãi như vẫn đứng trước sóng gió, bão táp của cuộc đời sắp đổ xuống đầu nàng. Cảnh được diễn tả từ xa mang lại gần, màu sắc từ nhạt cho đậm, music từ tĩnh mang đến động. Cảnh ngày 1 rõ hơn để diễn tả nỗi bi thiết từ man mác mông lung mang đến âu lo khiếp sợ dồn cho bão táp nội tâm. Vạn vật thiên nhiên chân thực, nhộn nhịp nhưng mờ ảo bởi vì nó được chú ý theo quy lao lý "cảnh như thế nào cảnh chẳng đeo sầu, người bi đát cảnh tất cả vui đâu bao giờ". Và đó cũng là hiện nay thân, là tang vật dụng của quá khứ khổ đau, hiện tại lẻ loi xấu số và báo hiệu một tương lai khủng khiếp. Toàn bộ đều là hình ảnh về sự vô định, hy vọng manh, vô vọng, sự trôi dạt, bế tắc.


bên cạnh những từ bỏ láy, từ tượng thanh, tượng hình đầy sức gợi, đoạn thơ còn thành công ở vấn đề dùng điệp ngữ “buồn trông”. Điệp ngữ này Nguyễn Du mượn vào ca dao:

“Buồn trông con nhện giăng tơ...

bi quan trông chênh chếch sao mai...”

bốn cặp câu lục chén cũng là tứ cảnh và các cặp câu được liên kết nhờ điệp ngữ nhiều tính truyền thống này:

bi thảm trông của biển chiều hôm

bi tráng trông ngọn nước new sa

Buồn trông nội cỏ dàu dàu

Buổn trông gió cuốn khía cạnh duềnh

"Buồn trông" là quan sát xa nhưng trông ngóng một chiếc gì mơ hồ sẽ tới làm biến đổi hiện tại nhưng lại trông nhưng mà vô vọng. "Buồn trông" có cái thảng thốt lo âu, tất cả cái xa lạ lôi kéo tầm nhìn, có cả sự dự cảm hãi hùng của thiếu nữ lần đầu lạc cách giữa cuộc đời. Điệp ngữ kết hợp với những hình hình ảnh đứng sau cùng các từ bỏ láy đã diễn tả nỗi buồn với nhiều sắc độ không giống nhau, trào dâng lớp lớp giống như các con sóng lòng. Điệp ngữ làm cho những vần bằng, gợi dư âm trầm bi tráng man mác, miêu tả nỗi bi lụy mênh sở hữu sâu lắng, vô vọng mang đến vô tận. "Buồn trông" biến hóa điệp khúc của đoạn thơ cũng tương tự điệp khúc của trọng điểm trạng. Bởi một màu sắc nhạt cùng lạnh, Nguyễn Du đang vẽ lên một bộ tứ bình tĩnh trạng không còn sức lạ mắt và xúc động. Nguyễn Du đã chọn cách thể hiện tại "tình trong cảnh ấy, cảnh trong tình này" thật độc đáo tạo nên đoạn thơ tuyệt cây viết với bút pháp tả cảnh ngụ tình.

Xem thêm: Phát Biểu Cảm Nghĩ Về Bài Qua Đèo Ngang ", Please Wait

bút pháp tả cảnh ngụ tình là một trong những bút pháp nghệ thuật sắc sảo và quánh sắc. Phải tất cả sự thấu hiểu đến tri âm tri kỉ cùng với nhân trang bị trữ tình mới rất có thể đạt đến độ chín của cây bút pháp. Và bởi vì vậy, cùng với việc vận dụng thành công mẹo nhỏ nghệ thuật này trong việc diễn đạt tâm trạng Thúy Kiều ngơi nghỉ lầu ngưng Bích, Nguyễn Du đã bộc lộ một trung khu hồn tinh tế cảm, nhiều đoan và một vai trung phong hồn nhân ái cho tuyệt vời.