Lịch sử lớp 12 bài 12

     
*

*

Bài 12. Trào lưu dân tộc dân chủở Việt nam giới từ năm 1919-1925

*

I. NHỮNG CHUYỂN BIẾN MỚI VỀ tởm TẾ, CHÍNH TRỊ, XÃ HỘI Ở VIỆT nam giới SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT

1. Chế độ khai thác thuộc địa lần thứ nhị của thực dân Pháp

a. Hoàn cảnh

- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, những nước thắng trận phân loại lại thế giới, có mặt hệ thống Véc xai – Oa xinh tơn (Versailles - Washington).

Bạn đang xem: Lịch sử lớp 12 bài 12

- Hậu quả chiến tranh làm những cường quốc tư bản châu Âu gặp cạnh tranh khăn, nước Pháp bị thiệt hại nặng .

- cách mạng mon Mười Nga thắng lợi, Nga Xô viết được thành lập, Quốc tế cộng sản ra đời.

- tình trạng trên tác động mạnh đến Việt Nam.

b. Cơ chế khai thác thuộc địa lần nhì của Pháp

Ở Đông Dương, chủ yếu là Việt Nam, Pháp thực hiện khai thác thuộc địa lần hai, từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất đến trước khủng hoảng ghê tế thế giới (1929 - 1933.)

* khiếp tế: Pháp đầu tư mạnh với tốc độ nhanh, quy mô lớn vào những ngành ghê tế ở Việt Nam, từ 1924 – 1929, số vốn đầu tư khoảng 4 tỉ phrăng.

- Nông nghiệp: đầu tư nhiều nhất, mở rộng diện tích đồn điền cao su, nhiều công ty cao su được thành lập (Đất đỏ, Mi-sơ-lanh…)

- Công nghiệp: mở mang các ngành dệt, muối, xay xát..., đặc biệt là khai thác mỏ (than…)

- Thương nghiêp: ngoại thương phát triển, giao lưu sắm sửa nội địa được đẩy mạnh.

- giao thông vận tải vận tải: phân phát triển, đô thị mở rộng.

- bank Đông Dương: nắm quyền chỉ huy ghê tế Đông Dương, tạo giấy bạc và cho vay lãi.

- Tăng thu thuế: giá thành Đông Dương thu năm 1930 tăng gấp 3 lần so với 1912.

2. Chính sách chính trị, văn hoá, giáo dục của thực dân Pháp

a. Thiết yếu trị: Pháp tăng cường cơ chế cai trị và khai quật thuộc địa. Bộ thứ đàn áp, cảnh sát, mật thám, bên tù hoạt động ráo riết. Trong khi còn cải cách thiết yếu trị - hành chính: đưa thêm người Việt vào làm những công sở, lập Viện dân biểu….

b. Văn hoá giáo dục:

- Hệ thống giáo dục Pháp - Việt được mở rộng. Cơ sở xuất bản, in ấn càng ngày nhiều, ưu tiên xuất bản các sách báo cổ vũ chủ trương “Pháp - Việt đề huề”.

- các trào lưu tư tưởng, khoa học-kỹ thuật, văn hoá, nghệ thuật phương Tây vào Việt Nam, tạo ra sự chuyển mới về nội dung, phương pháp tư duy sáng sủa tác. Những yếu tố văn hoá truyền thống, văn hoá mới tiến bộ và ngoại lai nô dịch thuộc tồn tại, đan xen, đấu tranh với nhau.

3. Những chuyển biến mới về kinh tế và giai cấp xã hội ở Việt Nam

a. Những chuyển biến mới về khiếp tế:

- kinh tế của tư bản Pháp ở Đông Dương phạt triển mới, đầu tư những nhân tố kỹ thuật với nhân lực sản xuất, tuy nhiên rất hạn chế.

- gớm tế Việt phái nam vẫn mất cân nặng đối, sự chuyển biến chỉ mang tính chất chất cục bộ ở một số vùng, phổ biến vẫn lạc hậu.

- Đông Dương là thị trường độc chiếm của tư bản Pháp.

b. Sự chuyển biến mới về giai cấp làng mạc hội ở Việt Nam

- Giai cấp địa chủ phong kiến: tiếp tục phân hóa, một bộ phận trung, tiểu địa chủ có tham gia phong trào dân tộc chống Pháp cùng tay sai.

- Giai cấp nông dân: bị đế quốc, phong kiến chiếm đoạt ruộng đất, phá sản không lối thoát. Mâu thuẫn giữa nông dân Việt phái mạnh với đế quốc phong kiến tay sai gay gắt. Nông dân là một lực lượng cách mạng khổng lồ lớn của dân tộc.

- Giai cấp tiểu tư sản: vạc triển nhanh về số lượng, gồm tinh thần dân tộc chống Pháp và tay sai. Bộ phận học sinh, sinh viên, trí thức nhạy cảm với thời cuộc, tha thiết canh tân đất nước, hăng hái đấu tranh bởi độc lập tự vì của dân tộc.

- Tư sản Việt Nam: ra đời sau thế chiến I, bị tư sản Pháp chèn ép, số lượng ít, thế lực ghê tế yếu bị phân biến thành hai bộ phận:

+ Tư sản mại bản: quyền lợi gắn chặt với đế quốc nên cấu kết chặt chẽ với chúng.

+ Tư sản dân tộc: kinh doanh độc lập ,có khuynh hướng dân tộc cùng dân chủ.

- Giai cấp công nhân: ngày càng phát triển, đến 1929 có trên 22 vạn người, bị tư sản áp bức tách lột gắn bó với nông dân bao gồm truyền thông yêu nước, chịu ảnh hưởng của trào lưu bí quyết mạng vô sản, trở thành một động lực của phong trào dân tộc dân chủ theo khuynh hướng bí quyết mạng tiên tiến.

* cầm lại: Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, ở Việt nam diễn ra những biến đổi quan tiền trọng về tởm tế, buôn bản hội, văn hoá, giáo dục. Mâu thuẫn trong làng hội Việt phái mạnh tiếp tục diễn ra sâu sắc, trong đó chủ yếu là mâu thuẫn giữa quần chúng ta với thực dân Pháp với phản động tay sai. Cuộc đấu tranh chống đế quốc với tay không đúng tiếp tục diễn ra gay gắt, phong phú và đa dạng về nội dung với hình thức.

- Nêu cơ chế khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở nước ta sau CTTGI.

- Dưới tác động của chính sánh khai quật thuộc địa của Pháp, những giai cấp ở VN tất cả sự chuyển biến ra sao?

II. PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT phái nam TỪ 1919 ĐẾN 1925

1. Hoạt động của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh với một số người Việt phái nam ở nước ngoài

* Phan Bội Châu

- Sau những năm dạt dẹo hoạt động ở Nhật, Trung Quốc không thành công, Phan Bội Châu bị giới quân phiệt Trung Quốc giam năm 1913 đến năm 1917 được tự do.

- Ảnh hưởng của cách mạng tháng Mười Nga cùng sự ra đời của nước Nga đối với Phan Bội Châu.

- mon 6/1925, Phan Bội Châu bị Pháp bắt tại Thượng Hải (Trung Quốc), đưa về an trí ở Huế.

* Phan Chu Trinh:

- 1911 Phan Chu Trinh ra khỏi bên tù Côn Đảo, lịch sự Pháp tiếp tục hoạt động.

Xem thêm: Cách Làm Kim Chi Dưa Chuột Chuẩn Vị Hàn Quốc Giòn, Cay Ăn Giải Ngán

- 1922 Phan Châu Trinh viết “Thất điều thư” vạch 7 tội của Khải Định.

- 6/1925 PCT về nước, tiếp tục tuyên truyền, đả phá chế độ quân chủ, đề cao dân quyền …được bạn trẻ và nhân dân hưởng ứng.

* vai trung phong tâm xã

- Lê Hồng Sơn, Hồ Tùng Mậu, Nguyễn Công Viễn…… lập tổ chức trọng điểm tâm xóm 1923.

* Hoạt động của Việt Kiều ở Pháp

- Nhiều Việt kiều tại Pháp tham gia hoạt động yêu thương nước, chuyển tài liệu, sách báo tiến bộ về nước.

- Năm 1925, lập "Hội những người lao động trí óc Đông Dương”.

2. Hoạt động của tư sản, tiểu tư sản và người công nhân Việt Nam

* Hoạt động của tư sản Việt Nam:

- Tẩy chay tư sản Hoa kiều, vận động người Việt sử dụng hàng Việt. Đấu tranh chống độc quyền cảng dùng Gòn, độc quyền xuất cảng lúa gạo tại nam giới Kỳ của tư bản Pháp.

- Tư sản lớn ở phái nam Kỳ như Bùi quang quẻ Chiêu, Nguyễn Phan Long… thành lập Đảng Lập hiến (1923), đòi tự do, dân chủ, nhưng khi được Pháp nhượng bộ một số quyền lợi họ sẵn sàng thoả hiệp với chúng.

- bên cạnh Bắc tất cả nhóm nam giới Phong của Phạm Quỳnh cổ vũ thuyết “quân chủ lập hiến”, đội Trung Bắc tân văn của Nguyễn Văn Vĩnh đề cao “trực trị”.

* Hoạt động của tiểu tư sản trí thức: hoạt động sôi nổi như đấu tranh đòi quyền tự do, dân chủ.

- Tổ chức thiết yếu trị: như Việt nam nghĩa đoàn, Hội Phục Việt, Đảng tuổi teen (đại biểu: Tôn quang Phiệt, Đặng thai Mai, Trần Huy Liệu, Nguyễn An Ninh…)

- Báo tiến bộ ra đời như Chuông rè, An nam giới trẻ, Người công ty quê, Hữu Thanh, Tiếng Dân…

- công ty xuất bản tiến bộ như nam đồng thư xóm (Hà Nội), Cường học thư buôn bản (Sài Gòn), quan hải tùng thư (Huế).

- Cao trào yêu nước dân chủ công khai: như đòi Pháp thả tự vày cho Phan Bội Châu (1925); lễ truy nã điệu Phan Chu Trinh 1926.

* các cuộc đấu tranh của công nhân:

- càng ngày nhiều hơn nhưng vẫn còn lẻ tẻ, tự phát, ở thành phố sài gòn - Chợ Lớn thành lập Công hội (bí mật) do Tôn Đức Thắng đứng đầu.

- Cuộc bãi khoá của thợ trang bị xưởng bố Son tại cảng sài gòn không chịu sửa chữa chiến hạm Mi-sơ-lê của Pháp để phản đối việc chiến hạm này chở quân lính sang đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc (8/1925).

- Cuộc bãi công của thợ máy tía son đòi tăng lương 20%, phải mang đến những người công nhân bị thải hồi được trở lại làm việc, đánh dấu bước tiến mới của trào lưu công nhân.

3. Hoạt động yêu thương nước của Nguyễn Ái Quốc

* Nguyễn Tất Thành xuất thân vào một gia đình Nho giáo yêu nước ở xóm Kim Liên, huyện nam Đàn, tình Nghệ An. Là một bạn teen sớm bao gồm lòng yêu thương nước, nhận thấy những hạn chế trong chủ trương cứu nước của các vị tiền bối, đề nghị ông quyết định ra đi tìm đường cứu nước (1911).

- Sau nhiều năm dạt dẹo khắp thế giới, Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp 1917, gia nhập Đảng làng hội Pháp 1919.

- tháng 07/1920 Nguyễn Ai Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về vấn đề dân tộc với thuộc địa của V.I.Lênin, khẳng định bé đường giành độc lập, tự vày của quần chúng. # Việt Nam.

* các sự kiện trên đã đánh dấu bước ngoặt về tư tưởng, Nguyễn Ái Quốc đã từ chủ nghĩa dân tộc đến với chủ nghĩa cộng sản, từ chiến sĩ chống chủ nghĩa thực dân thành chiến sĩ quốc tế vô sản, là người mở đường đến sự nghiệp giải phóng dân tộc ở Việt Nam.

- 1921, Người lập Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa ở Paris để đoàn kết các lực lượng cách mạng chống chủ nghĩa thực dân, ra báo “Người thuộc khổ” là cơ quan ngôn luận của Hội.

- Người còn viết bài xích cho báo Nhân đạo, Đời sống công nhân…, đặc biệt là tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp.

- 6/1923: Người đến Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế dân cày (10/1923) với Đại hội Quốc tế Cộng sản lần V (1924)

- tháng 6/1925: Thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên nhằm tổ chức với lãnh đạo quần bọn chúng đấu tranh chống Pháp.

* Ý nghĩa:

- Người đã tìm ra bé đường cứu nước đúng đắn cho bí quyết mạng Việt nam là độc lập dân tộc, gắn liền với chủ nghĩa xóm hội, kết hợp tinh thần yêu thương nước với tinh thần quốc tế vô sản.

- Chuẩn bị về tư tưởng cho phương pháp mạng Việt Nam.

- Chuẩn bị về tổ chức cho giải pháp mạng Việt Nam.

* nhỏ đường cứu nước của nguyễn Ái Quốc gồm gì khác so với trước?

- Hướng đi: những vị tiền bối tra cứu đường lịch sự phương Đông, Nguyễn Ái Quốc quyết định đi quý phái phương Tây.

- giải pháp đi: những vị tiền bối tìm phương pháp gặp gỡ với tầng lớp lãnh đạo bên trên. Ngược lại NAQ thâm nám nhập vào những tầng lớp, giai cấp thấp nhất trong thôn hội. Từ đó, Người tất cả ý thức giác ngộ, đoàn kết đấu tranh, gặp được chủ nghĩa Mác – Lê nin, tìm kiếm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc.

Xem thêm: Nhện Chăng Tơ Vào Thời Gian Nào Trong Ngày, Vì Sao Nhện Lại Chăng Lưới Bắt Mồi Vào Lúc Đó

* công trạng của Nguyễn Ái Quốc

- Người kiếm tìm ra bé đường cứu nước đúng đắn để giải phóng dân tộc Việt Nam.

- Nhờ đó tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, làm biện pháp mạng mon Tám thành công; tiến hành chống Pháp – Mỹ thắng lợi

*

Xem tiếp: Lý thuyết Sử 12: bài xích 13. Trào lưu dân tộc dân chủở Việt phái mạnh từ năm 1925 đến năm 1930