Hoôm nay tôi đi học

     

TTO - "Hằng năm cứ vào thời gian cuối thu, lá đi ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức hầu như kỷ niệm mơn man của buổi tựu trường...".

Bạn đang xem: Hoôm nay tôi đi học


*

Đường Thanh Tịnh làm việc Huế. Từ đây đi theo tuyến phố làng Lại Thế sẽ đến xóm Gia Lạc của tịnh tâm - Ảnh: MINH TỰ


Đó là đoạn mở đầu bài văn Tôi đi học trong phòng văn Thanh Tịnh thường xuyên được nói tới mỗi khi bắt đầu năm học tập mới. Nếu tính từ ngày đầu đi học ở trong phòng văn (sinh 1911), "buổi mai hôm ấy" tới nay cũng vẫn hơn 100 năm. Một ngày vào đầu tháng 9, shop chúng tôi tìm lại ngôi trường làng mạc 100 năm trước cậu học trò è cổ Thanh Tịnh đã khởi đầu với bài bác Tôi đi học.


Ngôi trườngtrong trí tưởng tượng

Nhà văn Thanh Tịnh hình thành ở làng mạc Gia Lạc thuộc làng Dương Nỗ, một làng quê ngoại ô phía đông thành Huế. Nhà phân tích Trần Đại Vinh, fan làng Dương Nỗ, cũng chính là người đơn nhất biết về thời niên thiếu ở trong nhà văn Thanh Tịnh.

Ông Vinh mang đến hay ngôi ngôi trường Mỹ Lý vào truyện ngắn Tôi tới trường là ngôi trường trong trí tưởng tượng bay bổng ở trong phòng văn. Cùng làng Mỹ Lý mà lại ông viết trong không hề ít truyện ngắn in vào tập Quê bà bầu (1941) cũng là cái tên làng vào văn chương.

Vậy ngôi trường tiểu học, nơi cậu bé bỏng Trần tịnh tâm (lúc nhỏ dại có thương hiệu là trần Văn Ninh) bắt đầu đi học là trường nào?

Đó là ngôi trường nhưng mà Thanh Tịnh miêu tả rất thực trong bài bác thơ Trường học tập làng tôimà ông vẫn làm vào năm 19 tuổi: Trường học tập làng tôi sinh sống cạnh đình / Một trường cha lớp vẻ xinh xinh / Trước trường tất cả mấy cây đào mập / hay quyến lòng tôi những cảm tình / ngôi trường tôi mặt trước nhìn ra sông / Còn mặt đằng sau ngó cánh đồng...

Nhà phân tích Trần Đại Vinh khẳng định ngôi trường đó là trường tiểu học của buôn bản Dương Nỗ xưa. Thuở đó, bạn ta mang khu nhà tăng của đình làm cho trường làng.

Chúng tôi tìm đến đình Dương Nỗ, ngôi đình đẹp khét tiếng ở xứ Huế, thiết kế từ đời vua Lê Thánh Tông (1471), nơi trưng bày bên chiếc sông Phổ Lợi, đang được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Người làng không thể ai biết về ngôi trường này, nhưng nói đến bài Tôi tới trường thì ai cũng gật đầu "có biết, gồm biết".

Đường xưa đi họccủa Thanh Tịnh

Từ lời tự sự của thanh tịnh trong bài thơ Trường học làng tôi, ráp nối với những tư liệu về cuộc sống ông, rất có thể hiểu rằng ông học ở trường này bố năm đầu đái học, tiếp đến lên học tập tiếp sinh hoạt Trường tiểu học tập Đông Ba, rồi học tập trung học ở ngôi trường Pellerin ngơi nghỉ cạnh ga Huế.

Nhà nghiên cứu Trần Đại Vinh cho biết ngôi nhà trong phòng văn Thanh Tịnh nghỉ ngơi xóm Gia Lạc, nằm ngay chỗ hiện giờ đã giải tỏa nhằm xây ước Chợ Dinh. Mỗi buổi mai, cậu học trò è cổ Thanh Tịnh đi bộ từ đó, theo con đường ven sông Phổ Lợi về trường xóm Dương Nỗ.

Chúng tôi quay trở về và đi trên con đường đó để hình dung con đường đi học năm xưa của Thanh Tịnh. Tuyến đường mà ông sẽ viết: "Buổi mai hôm ấy, một trong những buổi mai đầy sương thu cùng gió lạnh, bà bầu tôi quan tâm nắm tay tôi dẫn đi trên tuyến phố làng dài cùng hẹp. Tuyến phố này tôi đang quen di chuyển lắm lần, mà lại lần này tự nhiên và thoải mái thấy lạ. Cảnh vật phổ biến quanh tôi đều chuyển đổi vì chính lòng tôi đang sẵn có sự thay đổi lớn: bây giờ tôi đi học".

Xem thêm: Kinh Tuyến Là Gì? Vĩ Tuyến 0 Độ Là Gì Vĩ Độ 0 Độ Và Kinh Độ 0 Độ Ở Đâu Trên Trái Đất


*

Con cháu thuộc lòngTôi đi học

Năm 1946, tịnh tâm lúc chính là tổng thư ký kết Hội văn hóa truyền thống cứu quốc Trung Bộ, ra Bắc dự đại hội thì kháng chiến bùng nổ, ông tham gia quân đội, rồi làm mang lại chủ nhiệm tạp chí nghệ thuật Quân Đội với sống 1 mình đến lúc mất (1988).

Ít ai biết rằng trong ngôi nhà bờ sông Hương ngơi nghỉ xóm Gia Lạc, ông từng tất cả một mái ấm gia đình với bà xã và nhị con. Người con gái tên là Mỹ Lý, cái thương hiệu làng vào truyện Tôi tới trường của ông. Người nam nhi tên là trần Thanh Vệ, mới đây đời năm kia ở Huế.

Tôi tìm về ngôi nhà của ông Vệ ở sâu trong xóm định kỳ Đợi, phía sau chùa Báo Quốc. Bà Nguyễn Thị Quýt - bà xã ông Vệ, tức con dâu ở trong phòng văn trằn Thanh Tịnh - cho thấy mộ phần của nhà văn cũng đã đem đến Huế, chôn cất ở nghĩa trang bên núi Thiên Thai.

Nhắc đến bài Tôi đi học, bà Quýt nói ngay: "Bài đó không có ai mà ko biết. Tui gọi được bài bác đó tự nhỏ, đến khi lấy ông chồng mới biết ông nhà văn chính là ba chồng mình thì vui lắm".

Đàn nhỏ của bà thì đã chạm mặt và sống với ông nội, nhưng bọn cháu thì ra đời khi ông vắt đã mất. "Bây giờ bé cháu tôi sinh sống Nha Trang, sử dụng Gòn, toàn quốc ngoài. Đứa mô cũng thuộc bài bác Tôi tới trường và từ hào về ông nội, ông nỗ lực lắm", bà Quýt nói.

Mẩu hồi ức rung rượu cồn bao núm hệ

Nhà thơ Mai Văn Hoan - công ty giáo dạy dỗ văn lừng danh ở Huế - cho rằng ngôi trường ấy mặc dù cho là trong trí tưởng tượng mà lại Tôi đi học lại giống như một mẩu hồi ức hơn là truyện ngắn. Cũng chính vì nhà văn đã diễn tả chân thực và cụ thể diễn trở thành của cậu bé lần đầu tiên cắp sách đến trường.

Đó là cái buổi sáng "đầy sương thu và gió lạnh". Đó là bé đường quen thuộc mà "cảnh vật tầm thường quanh đều thế đổi".

Kể cả chiếc áo "vải dù đen dài" đang mặc, cái giật mình khi nghe thầy giáo gọi tên, cảm giác lần đầu rời xa mẹ... đều được tái hiện cặn kẽ.

"Chỉ một là mẩu hồi ức thôi mà làm rung động trái tim bao thế hệ độc giả" - thầy Hoan nói.

Xem thêm: Đặc Điểm Của Cây Hai Lá Mầm, Đặc Điểm Chung Của Cây Hai Lá Mầm


*
TP.HCM: Trường đầu tiên khai giảng năm học bắt đầu

TTO - Ngày 4-9, một trong những trường ở thành phố hồ chí minh khánh thành và tổ chức lễ khai giảng năm học tập 2020-2021. Tham gia lễ khai giảng tại trường tiểu học Nguyễn bình an (huyện Hóc Môn) gồm ông Dương Anh Đức, phó chủ tịch UBND TP.HCM.